Algemene Nabestaanden Wet (ANW)
Algemene Nabestaandenwet (Anw) en het belang van een overlijdensrisicoverzekering
Wanneer een partner overlijdt, kan het inkomen van een gezin sterk terugvallen. De Algemene Nabestaandenwet (Anw) biedt in bepaalde situaties een financiële basisvoorziening. De uitkering is echter niet bedoeld om het volledige inkomen van de overleden partner op te vangen. Bij het afsluiten van een hypotheek is het daarom belangrijk om niet alleen naar de Anw te kijken, maar ook naar de financiële gevolgen voor de achterblijvende partner.
Wanneer bestaat recht op een Anw-uitkering?
Niet iedere nabestaande heeft automatisch recht op een Anw-uitkering. De nabestaande moet onder meer jonger zijn dan de AOW-leeftijd en daarnaast voldoen aan bepaalde voorwaarden. Zo kan er recht bestaan wanneer de nabestaande zorgt voor een kind jonger dan 18 jaar of wanneer sprake is van een bepaalde mate van arbeidsongeschiktheid.
Hoe hoog is de Anw-uitkering?
Vanaf 1 juli 2026 bedraagt een volledige Anw-nabestaandenuitkering maximaal € 1.698,30 bruto per maand, exclusief het vakantiegeld van € 127,25 per maand. Het nettobedrag bedraagt bij toepassing van de loonheffingskorting € 1.351,47 per maand. Dit zijn maximale bedragen; de daadwerkelijke uitkering kan lager uitvallen.
Een belangrijk onderdeel van de Anw is namelijk de inkomenstoets. Inkomen uit bijvoorbeeld arbeid wordt gedeeltelijk op de uitkering in mindering gebracht. De eerste € 1.635,90 van het bruto inkomen wordt daarbij niet meegenomen. Van het inkomen daarboven wordt vervolgens twee derde van de Anw-uitkering afgetrokken. Hierdoor kan de Anw-uitkering bij een hoger eigen inkomen aanzienlijk lager worden.
Verschil met de vroegere AWW
De Anw verving op 1 juli 1996 de Algemene Weduwen- en Wezenwet (AWW). De huidige Anw kent strengere voorwaarden en een duidelijke inkomenstoets. Er bestaat nog een bijzondere regeling voor mensen die al vóór 1 juli 1996 een AWW-uitkering ontvingen. Zij vallen onder overgangsregels.
Daarom is het bij financiële planning belangrijk om niet uit te gaan van de gedachte dat de overheid na overlijden het inkomen van de partner grotendeels blijft aanvullen.
Belang van een overlijdensrisicoverzekering bij een hypotheek
Bij een hypotheek kan het overlijden van één van de partners grote financiële gevolgen hebben. De hypotheekschuld blijft immers bestaan, terwijl het inkomen van het huishouden kan dalen. Het Nibud wijst er daarom op dat een overlijdensrisicoverzekering kan worden gebruikt om bij overlijden een bedrag uit te keren waarmee de hypotheek geheel of gedeeltelijk kan worden afgelost.
Een overlijdensrisicoverzekering (ORV) kan daarmee een aanvulling vormen op de Anw. Het verzekerde bedrag wordt vooraf vastgesteld en kan bijvoorbeeld worden afgestemd op de hypotheekschuld en de gewenste inkomenszekerheid voor de achterblijvende partner.
Bij het afsluiten of oversluiten van een hypotheek is het daarom verstandig om niet alleen te kijken naar de maximale hypotheek en maandlasten, maar ook naar de situatie die ontstaat wanneer één van de partners overlijdt. De combinatie van Anw, eventueel nabestaandenpensioen, eigen inkomen en een overlijdensrisicoverzekering bepaalt uiteindelijk hoeveel financiële ruimte de achterblijvende partner daadwerkelijk heeft.
Het partnerpensioen en de ANW
Een mogelijk aanwezig partnerpensioen wordt niet gekort op de Anw-uitkering. Het partnerpensioen kan daardoor naast de Anw worden uitgekeerd. De Anw zelf kent wel een inkomenstoets: bepaalde inkomsten van de achterblijvende partner kunnen de Anw-uitkering verminderen.
Bij overlijden kan het inkomen van het gezin daardoor bestaan uit het eigen inkomen van de achterblijvende partner, een eventuele Anw-uitkering en het partnerpensioen. Omdat deze inkomsten samen niet altijd voldoende zijn om de bestaande hypotheeklasten te dragen, is het belangrijk om de financiële situatie na overlijden vooraf in kaart te brengen. Een partnerpensioen is daarom een belangrijke aanvulling.
Check dit op mijn pensioenoverzicht
Inloggen met DigiD